HET RECHTS-LINKS ONDERSCHEID

Traditioneel worden de knopen bij herenkleding aan de rechterzijde gezet en bij dameskleding aan de linkerzijde. Je denkt er niet zo over na, maar er gaan veel verhalen de ronde over het ontstaan hiervan.Links het mannenvest (knopen rechterzijde) en rechts het damesvest (knopen linkerzijde)

Tot in de late 18e eeuw, waren knopen zeldzaam op dameskleding. In de jaren 1830 zie je knopen zowel rechts als links. Rond 1850, begint links rechts iets te ovetreffen. Vanaf laat 1860 worden knopen vrij gebruikelijk en allen zitten links. Dus de overgang van ''meestal rechts'' naar ''meestal links'' moet plaatsgevonden hebben tussen 1810 en 1860.

1. Dienstmeid
Het was gebruikelijk dat mannen zichzelf kleedden, terwijl vrouwen de hulp van een dienstmeid hadden. Dit waren wel voornamelijk rijke en fashionable dames. Aangezien de meeste mensen rechtshandig zijn, werd de knoopssluiting aangepast in het belang van de dienstmeid. Het kamermeisje staat altijd recht voor de vrouw en knopen aan de rechterkant zijn dan makkelijker te hanteren. Het gevolg was dat knopen aan de linkerzijde werden geassocieerd met ''overvloed'' en snel kreeg alle dameskleding knopen aan de linkerzijde.

Een vrouw aangekleed door haar dienstmeid

2. Ondergeschiktheid
Een andere theorie zegt dat vrouwen gedwongen werden zichzelf te knopen met hun inferieure hand, om hun ondergeschiktheid te tonen (tegenover mannen uiteraard). Deze theorie is gebasseerd op de veronderstelling dat vrouwen zelf de jurken dichtknoopten en spreekt dus de eerste theorie tegen.

3. Emancipatie
In de late 19e eeuw werd emancipatie en gelijkheid belangrijker. Om dit uit te drukken droegen vrouwen meer mannelijke kleding. Maar als linkshandig knopen vrouwelijke ondergeschiktheid moest symboliseren, waarom verdween het linkshandige knopen dan niet? Integendeel; de tijd wanneer emancipatie tot uitdrukking kwam in kleding (1849 Bloomer Costume) is bijna synchroom aan de tijd wanneer rechts dichtknopen plaats maakt voor voornamelijk links dichtknopen.

Bloomer Costume by Jenks Bloomer, 1850

4. Noodzaak van onderscheid
Zoals gezegd ging damesmode steeds meer op mannenmode lijken. Daarom werd het des te belangrijk om door middel van een detail aan te geven dat het een kledingstuk voor dames was. Daarbij was het dragen van kleding van het andere geslacht immoreel. Hoe meer vrouwenmode op mannenmode ging lijken, des te belangrijker werd een ''klein verschil'' als de knoopsluiting. Het rechts-links onderscheid is dan het resultaat van de geleidelijke aanpassing van de vrouwelijke aan mannelijke kleding en de daaruit voortvloeiende noodzaak van onderscheid.

5. Zwaard theorie
De mannen moesten hun rechterhand vrijhouden om hun zwaard te kunnen trekken (die bij de linkerheup zat). Met hun linkerhand konden ze dan gemakkelijk hun jas openen als de knopen rechts zaten. Ook bij het trekken van hun zwaard zou het zwaard niet tussen de overlap van knopen en knoopsgaten blijven steken.Zwaardgevechten 19e eeuw

6. Paardrijden
Wanneer een vrouw het recht kreeg om paard te rijden, was het gewoonte dat ze links van de ander reed. Wanneer knopen aan de linkerzijde zaten, werd voorkomen dat er inkijk zou ontstaan vanwege de wind ''in de blouse''. Dit zou te obsceen zijn.

7. Borstvoeding
Vrouwen hielden vroeger hun kind vaak in hun linkerarm vast. Als ze borstvoeding wilden geven konden ze met hun rechterhand de knopen losmaken.

Dit zijn enkele theorieën die ook weer met elkaar kunnen samenhangen. Ondanks dat niemand zich meer laat aankleden door bedienden en er geen zwaardgevechten meer plaatsvinden is dit frappante verschil altijd blijven bestaan.